SƠ ĐỒ TƯ DUY, CÔNG CỤ HỖ TRỢ HỌC TẬP HIỆU QUẢ
Khái niệm sơ đồ tư duy được xây dựng trên nền tảng tâm lý học hiện đại bởi nhà tâm lý học Tony Buzan được sử dụng nhiều trong quá trình dạy và học hiện nay. Với học sinh, ta không thể phủ nhận lợi ích lớn của sơ đồ tư duy trong việc hệ thống kiến thức. Vậy sơ đồ tư duy là gì? Vẽ sơ đồ tư duy như thế nào? Cô xin giới thiệu bài viết sau đây để các em học sinh Trường THCS Cổ Bi tham khảo. Từ đó các em tập vẽ sơ đồ tư duy góp phần hỗ trợ học tập đạt kết quả tốt.
Sơ đồ tư duy là một công cụ tư duy thị giác có thể ứng dụng trong tất cả các quá trình nhận thức, đặc biệt là ghi nhớ, học tập, sáng tạo và phân tích. Sơ đồ tư duy là một quá trình bao gồm sự phối hợp điển hình của hình ảnh, màu sắc và bố cục không gian thị giác. Kỹ thuật này sẽ giúp định hình suy nghĩ của bạn: sử dụng từ khóa để kích hoạt những liên tưởng trong não nhằm gợi mở ra những ý tưởng tiếp theo. Sơ đồ tư duy có thể được vẽ bằng tay hoặc sử dụng phần mềm như iMindmap. Khi sáng tạo sơ đồ tư duy, có nhiều yếu tố cần xét đến như: ý tưởng chủ đạo, các nhánh, màu sắc, từ khóa và hình ảnh. Chúng ta hãy cùng tìm hiểu ngay bây giờ thông qua bài giới thiệu cách vẽ sơ đồ tư duy của các thầy giáo, cô giáo.
BƯỚC 1. VẼ CHỦ ĐỀ Ở TRUNG TÂM
Bước này các em sẽ sử dụng một tờ giấy trắng đặt nằm ngang và vẽ chủ đề ở chính giữa tờ giấy. Nên sử dụng giấy A3/A4 (tùy kích cỡ) nhưng là các giấy không có dòng kẻ sẽ giúp ta sáng tạo hơn, không bị cản trở suy nghĩ bởi các dòng kẻ. Vẽ trên giấy nằm ngang sẽ có được không gian rộng hơn để triển khai các ý.
- Cần vẽ chủ đề ở chính giữa tờ giấy, từ đó mới phát triển ra các ý khác ở xung quanh nó.
- Chủ đề trung tâm cần gây sự chú ý để chúng ta dễ nhìn nhận vấn đề, do đó, nên vẽ với kích cỡ đủ nhìn và cân đối.
- Có thể tự do sử dụng tất cả các màu sắc mà mình thích, chủ đề trung tâm có thể là chữ hoặc là hình, nếu kết hợp cả 2 thì càng tốt để tạo cảm hứng cho người xem.
BƯỚC 2. VẼ NHANH CÁC NHÁNH
Vẽ nhanh các nhánh sẽ triển khai, trước hết là các nhánh cấp 1, rồi đến nhánh cấp 2, 3
-Nhánh cấp 1 nên được viết bằng CHỮ IN HOA và được vẽ dày để làm nổi bật, mỗi nhánh chính 1 màu theo ý đồ người vẽ.
- Nhánh cấp 1 nên được vẽ theo hướng chéo góc và phân bổ đều chứ không nằm ngang, như vậy nhiều nhánh cấp 2, 3 có thể được vẽ tỏa ra một cách dễ dàng hơn.
- Nhánh cấp 2 vẽ nối tiếp nhánh vào nhánh cấp 1, nhánh cấp 3 vào nhánh cấp 2, v.v… để tạo ra sự liên kết.
-Nên vẽ nhiều nhánh cong hơn đường thẳng, như thế sẽ làm cho sơ đồ tư duy trông mềm mại, uyển chuyển và dễ nhớ hơn.
BƯỚC 3. VIẾT TỪ KHÓA
Từ khóa là những từ mà khi mất chúng thì câu không còn ý nghĩa. Trong một câu thì từ khóa chỉ gói gọn trong 1 từ hoặc 1 cụm từ.
- Từ khóa nên viết nét đơn giản
- Từ khóa có thể cùng màu với nhánh hoặc toàn bộ từ khóa chung 1 màu cũng được
- Từ khóa cần xuất hiện theo thứ tự ưu tiên
BƯỚC 4. THÊM HÌNH ẢNH MINH HỌA
Ở bước này, các em nên để trí tưởng tượng của mình bay bổng hơn bằng cách thêm nhiều hình ảnh nhằm giúp các ý quan trọng thêm nổi bật, cũng như lưu chúng vào trí nhớ mình tốt hơn vì não bộ của con người có khả năng tiếp thu hình ảnh cao hơn chữ viết.
-Nhớ nguyên tắc 1 từ/cụm từ - 1 hình.
- Đừng ngại mình vẽ xấu, cứ vẽ theo những gì mình nghĩ, những gì mình liên tưởng, đôi khi càng hài hước càng giúp các em nhớ chúng được lâu hơn.
- Nên lựa các màu tương phản sẽ giúp cho hình ảnh và từ khóa được ghi nhớ tốt hơn.
NHỮNG NGUYÊN TẮC CẦN NHỚ ĐỂ VẼ SƠ ĐỒ TƯ DUY
Khi thực hiện một sơ đồ tư duy, các em nên tuân thủ theo những quy tắc sau :
-Đừng suy nghĩ quá lâu mà hãy viết liên tục. Việc các em dừng lại để suy nghĩ một vấn đề nào đó quá lâu sẽ khiến cho những suy nghĩ tiếp theo của các em bị ngăn lại. Mải lo cho vấn đề đó mà sẽ quên mất những vấn đề tiếp theo. Do đó, các ý nên được triển khai một cách liên tục để duy trì sự liên kết.
- Không cần tẩy xóa, sửa chữa.
-Viết tất cả những gì mình nghĩ cho dù nó có ngớ ngẩn, ngu ngốc đến đâu đi chăng nữa, đừng bỏ lỡ những ý tưởng đó. Đôi khi những ý nghĩ tưởng như điên rồ lại là một ý tưởng cực kỳ độc đáo và sáng tạo mà các em không ngờ được đó.
- Sơ đồ tư duy được vẽ, viết và đọc theo hướng bắt nguồn từ trung tâm di chuyển ra phía ngoài, và sau đó là theo chiều kim đồng hồ. Do đó, các từ ngữ nằm bên trái Sơ đồ tư duy nên được đọc từ phải sang trái (bắt đầu từ phía trong di chuyển ra ngoài).
MỘT VÀI PHẦN MỀM VẼ SĐTD TRÊN MÁY TÍNH VÀ IPAD MIỄN PHÍ VÀ HIỆU QUẢ
Với bạn nào thích các phần mềm sơ đồ tư duy dùng trên máy tính, các em có thể tham khảo nhé.
X-mind – Một công cụ miễn phí với đầy đủ những chức năng chuyên nghiệp. Các em có thể down ở link:
https://www.xmind.net/download/
Mindomo.com – Đây là một phần mềm hỗ trợ các em vẽ sơ đồ tư duy và chia sẻ cho mọi người online. Các em đăng ký tài khoản tại link này:
https://www.mindomo.com/fr/dashboard
imindmapkid - Đây là một app hỗ trợ vẽ sơ đồ tư duy phù hợp cho các bạn nhỏ mới tập vẽ sơ đồ tư duy, cách sử dụng rất đơn giản. Nhưng chỉ hỗ trợ duy nhất trên ipad. Các em có thể down ở link này:
https://bitly.com.vn/P3DvQ
Sau đây cô xin giới thiệu một vài hình ảnh sơ đồ tư duy do các bạn lớp học sinh lớp 6, lớp 7 trường THCS Cổ Bi vẽ trên phần mềm và trên giấy
|
|
Bài của bạn Hồ Khánh Huyền – Lớp 6D
|
|
Sơ đồ tư duy của các bạn có thể còn có những chỗ phải chỉnh sửa. Tuy nhiên cô đánh giá cao và khen ngợi các học sinh đã có nhiều cố gắng trong việc tập vẽ sơ đồ tư duy phục vụ chho học tập. Cô chúc các em sẽ có được những sơ đồ tư duy thật CHẤT hơn nhé!
Tiếng Việt
English
中文
Français
日本語
한국어
Español
Русский
Deutsch
ไทย
ລາວ
हिन्दी
Português
