Kính thưa các thầy giáo, cô giáo cùng các bạn học sinh thân mến!
Trong cuộc đời, mỗi người có thể đọc đến cả nghìn cuốn sách, nhưng không phải
tất cả trong số đó đều là những cuốn sách hay. Có cuốn sách nhạt nhòa, đọc một lần
rồi quên nhưng có cuốn sách đi sâu vào tâm thức, khiến ta mãi không thể thoát khỏi
dư âm của nó.
“Tuổi thơ dữ dội”. Cuốn tiểu thuyết được khởi thảo bên bờ Hồ Tây năm 1968
và hoàn thành trong túp lều cỏ giữa hồ Tịnh Tâm năm 1986. Cuốn sách như 1 mảnh
ghép sống động và chân thực trong bức tranh toàn cảnh về cuộc kháng chiến anh dũng
trường kì chống Pháp của quân và dân ta. Xuyên suốt cuốn tiểu thuyết, người ta thấy
nhà văn ngợi ca tình yêu đất nước, ngợi ca cuộc chiến tranh vệ quốc vĩ đại, ngợi ca
những người anh hùng và ngợi ca cả một thời vang bóng của cuộc đời mình. Không
mảy may vương vấn những nhỏ nhen trần thế, ông vẫn viết bằng chính lí tưởng đã
nuôi dưỡng tâm hồn ông từ thuở còn ấu thơ, vẫn nuôi những ước mơ đẹp đến nao
lòng… Chính vì thế nên khi “Tuổi thơ dữ dội” được xuất bản năm 1988, cuốn sách đã
nhanh chóng đạt được những thành công vang dội. Nó được nhận giải thưởng Văn
học Thiếu nhi của Hội Nhà văn Việt Nam và hai năm sau đó, cuốn sách được chuyển
thể thành bộ phim cùng tên.
Cho đến nay, “Tuổi thơ dữ dội” đã trải qua nhiều lần tái bản với bản mới nhất
của Bộ Văn hóa-Thông tin. Cuốn tiểu thuyết được in với khổ 15 x 20cm với bìa cứng,
trên đó là hình ành của một chú bé Vệ Quốc Đoàn.
Người ta vẫn thường nói, tuổi thơ là là quãng thời gian yên bình, tĩnh lặng nhất
trong cuộc đời. Nhưng điều đó có lẽ không đúng với những ai sống trong thời chiến.
Những chú bé đội trinh sát binh đoàn Trần Cao Vân trong Tuổi thơ dữ dội cũng thế.
Sinh ra khi đất nước nhuốm màu khói lửa, mới chỉ 13, 14 tuổi đã xung phong vào Vệ
Quốc Đoàn, tuổi thơ của những người chiến sĩ nhí ấy gắn liền với các trận đánh ác
liệt, với mệnh lệnh nghiêm khắc của cấp trên,.. và thậm chí cả sự chết chóc. Giữa
những hiểm nguy của chiến trường, mỗi cậu bé Vệ Quốc Đoàn đều mang trong mình
sự lạc quan, tình yêu đời, yêu nước tha thiết. .
Tôi sinh ra khi đất nước hòa bình, chưa một lần phải đối mặt với những gian
truân của cuộc đời. Với tôi, chiến tranh đơn giản chỉ là những câu chuyện mà bố mẹ,
ông bà, “thế hệ trước” đã trải qua và kể lại, có gì đó rất xa xôi. Nhưng với ngòi bút
chân thực đến ngỡ ngàng, Phùng Quán đã khiến tôi như sống trong những tháng ngày
chiến đấu ác liệt mà hào hùng của đất nước. Ông cho tôi hiểu cuộc sống nơi chiến khu
khó khăn đến nhường nào. “Người ta thường hình dung nỗi gian khổ của những người
kháng chiến ở chiến khu là đói và rét. Nhưng rận, ghẻ, sốt rét mới thật là kinh khiếp.”
Và trên hết, với những người tham gia chiến đấu, phải chấp nhận mình có thể hi sinh
bất cứ lúc nào. Đọc Tuổi thơ dữ dộị nhiều lúc tôi tự cảm thấy mình quá yếu đuối, hèn
nhát khi không dám đối mặt với những khó khăn của cuộc đời. Vậy mà họ - những
cậu bé Vệ Quốc Đoàn, dù cuộc sống trăm nghìn thiếu thốn, ngay cả khi phải đối mặt
với cái chết, họ vẫn luôn giữ vững niềm tin vào một ngày mai đất nước độc lập.
Tuổi thơ dữ dội đã khiến tôi vui cùng sự ngây thơ hồn nhiên của những chú bé,
có những khi bật cười vì sự liến láu của Tư dát – người thường nghĩ ra đủ trò đùa cho
cả đội. Tuổi thơ dữ dội cũng khiến tôi nín thở dõi theo ba lần vượt ngục của Lượm, có
những đoạn hồi hộp đến nỗi tôi tưởng rằng trái tim mình đang bị ai bóp nghẹt.
Đến tận bây giờ mỗi khi giở lại một trang của cuốn sách, tôi đều không thể kìm
lòng mà đọc lại một cách say mê. Có thể nói, điều đặc biệt nhất của Tuổi thơ dữ dội
đó chính là sự ám ảnh đối với người đọc từ diễn biến, kết thúc đến từng câu chữ, hình
ảnh. Mỗi lần đọc lại cuốn sách tôi lại tkhông thể nào ngăn nổi những dòng nước mắt
cảm thương cho những chú bé - những người anh hùng nhỏ tuổi mà kiên cường, dũng
cảm. Với tôi, những nhân vật như Lượm, Mừng, Quỳnh sơn ca, Bồng da rắn,.. chính
là những bông hoa đẹp. Họ mộc mạc, hồn nhiên, giản dị, nhưng cũng rất kiên cường
đấu tranh với kẻ thù. Cả một đời người, cho dù nó rất ngắn ngủi, thậm chí chỉ là mười
bốn, muời lăm năm, nhưng họ đã sống hết mình cho Tổ quốc.
Còn rất nhiều điều tôi muốn nói về cuốn tiểu thuyết này. Nhưng có lẽ sẽ ý nghĩa
hơn khi các bạn tự mình đọc Tuổi thơ dữ dội, suy ngẫm, tự xác định cho mình một
con đường cũng như một lí tưởng sống sao cho đúng đắn và có ích đối với quê hương
đất nước.
Cuốn sách hiện có tại thư viện nhà trường, các bạn hãy tìm đọc nhé.
Xin trân trọng cảm ơn!