Dạy học theo định hướng phát triển năng lực của người học là một trong những điểm nổi bật nhất trong chương trình giáo dục phổ thông mới. Trong chương trình giáo dục này, các mục tiêu của hoạt động giáo dục được thực hiện trong một dạng hoạt động, đó là hoạt động trải nghiệm sáng tạo.
Hoạt động trải nghiệm sáng tạo là một trong những hoạt động giáo dục được tổ chức gắn liền với kinh nghiệm, cuộc sống để học sinh sáng tạo qua quá trình trải nghiệm. Chính điều này đòi hỏi các hình thức và phương pháp tổ chức các hoạt động đó phải đa dạng, linh hoạt, mang tính mở, học sinh tự hoạt động, trải nghiệm là chính. Trải nghiệm sáng tạo là sự nhấn mạnh cả về lý thuyết và thực hành, khuyến khích học sinh gợi lên trí tưởng tượng và trực giác cũng như suy nghĩ và phân tích thông qua các hoạt động thực tế quan trọng. Trong hoạt động này, học sinh vận dụng những kiến thức được học, sáng tạo ra những sản phẩm mang dấu ấn cá nhân hoặc hợp tác, chia sẽ với người khác. Học tập dưới dạng hoạt động trải nghiệm sáng tạo là phương pháp thực hiện học đi đôi với hành, học qua thực hành, giải quyết các vấn đề thực tế trong cuộc sống ngay trong lớp học, trong trường. Có thể nói, đây là phương pháp ưu việt cho sự phát triển năng lực sáng tạo, giúp học sinh tự chiếm lĩnh kiến thức, hình thành các kĩ năng, giá trị và phẩm chất của bản thân.
Đáp ứng những nhu cầu đổi mới đó trong giáo dục, nhóm Tiếng Anh của trường THCS Cổ Bi đã luôn tìm tòi, tự tìm hiểu, tự nghiên cứu để có thể xây dựng những ý tưởng cho hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong môn học của mình. Với đặc thù của môn học là học sinh phải được nói, giao tiếp, vận dụng linh hoạt những kiến thức vào thực tế nên các cô giáo xác định rất rõ mục đích của việc lựa chọn các hoạt động trải nghiệm sáng tạo. Ngay từ đầu năm học, sau khi nhận được hướng dẫn chuyên môn của PGD huyện Gia Lâm, nhóm Tiếng Anh đã họp nhóm cùng bàn bạc, thảo luận để xây dựng các tiết chủ đề có lồng ghép giờ hoạt động trải nghiệm cho học sinh. Trước hết, các cô xác định rõ: hoạt động trải nghiệm phải phù hợp với đặc thù của từng lớp, phù hợp với khả năng của học sinh, với điều kiện bối cảnh chung. Sau đó, các cô giáo sẽ hướng dẫn cách các con học sinh thực hiện và lưu giữ các sản phẩm.
Hoạt động trải nghiệm đầu tiên để lại nhiều ấn tượng sau khi học xong chủ đề bài học “Con người Việt Nam” trong Tiếng Anh lớp 8. Với chủ đề này, học sinh được tìm hiểu về các dân tộc Việt Nam. Có thể nói Việt Nam là một đất nước mà mỗi vùng miền, mỗi dân tộc đều có những nền văn hoá, phong tập tập quán riêng từ nhà ở, trang phục, các điệu múa dân gian, lễ hội … và đặc biệt nhất là các món ăn dân tộc. Chọn hoạt động trải nghiệm là món ăn, văn hoá ẩm thực của các dân tộc Việt Nam, dưới sự hướng dẫn của các cô giáo, các con học sinh đã trổ tài bằng món “xôi ngũ sắc”.
Sản phẩm của học sinh.
Mỗi màu sắc đều có một ý nghĩa: màu vàng tượng trưng cho trái đất, màu đỏ tượng trưng cho lửa, màu xanh tượng trưng cho cây cối, màu trắng tượng trưng cho kim và màu tím tượng trưng cho nước. Học sinh chia làm năm nhóm, mỗi nhóm chuẩn bị một loại xôi với màu sắc tượng trưng. Trong tiết học, đại diện của các nhóm sẽ thuyết trình về ý nghĩa của mỗi loại xôi và những hiểu biết của mình về một dân tộc đã tìm hiểu.
Các con vô cùng hào hứng được thể hiện tài năng trong nấu nướng, tài năng trong thuyết trình, thẩm mỹ trong cách trình bày món ăn và đặc biệt nhất được trang bị thêm nhiều kiến thức về các dân tộc Việt Nam. Dưới đây là một số sản phẩm mà các con đã chuẩn bị:
Một hoạt động với sự tích hợp của thật nhiều năng lực: hợp tác, sáng tạo, thẩm mỹ và ngôn ngữ. Và chỉ bằng một hoạt động này thôi các con không chỉ được bồi đắp thêm tình yêu quê hương đất nước, sự tự hào vì được sinh ra ở một đất nước có nền văn hoá phong phú, đậm đà mà còn củng cố thêm sự đoàn kết giữa các thành viên trong lớp. Tiết học kết thúc với những tiếng cười giòn tan, sự hào hứng như mong muốn sẽ có thêm thật nhiều tiết học trải nghiệm thú vị như thế.
Một tiết học nhẹ nhàng nhưng những dư âm của nó thật sâu sắc. Chắc chắn, các thầy cô giáo của trường THCS Cổ Bi sẽ còn tổ chức nhiều hoạt động trải nghiệm hơn nữa để các con được tham gia, được khẳng định bản thân, được vừa học vừa chơi từ đó mà hình thành nhân cách, phẩm chất, kĩ năng đáp ứng nhu cầu phát triển của xã hội. Rõ ràng, hoạt động trải nghiệm đã mang đến những tiết học lí thú và sẽ không thể nào quên.