Biến thể SARS-CoV-2 BA.3.2 được ghi nhận lần đầu tại Nam Phi vào ngày 22/11/2024. Sau thời gian tồn tại ở mức thấp, biến thể này bắt đầu gia tăng từ khoảng mùa thu năm 2025 và đến đầu năm 2026 đã xuất hiện tại ít nhất 23 quốc gia, cũng như được phát hiện ở ít nhất 25 bang tại Hoa Kỳ. Đặc điểm đáng chú ý của BA.3.2 là số lượng lớn đột biến trên protein gai – bộ phận giúp virus xâm nhập vào tế bào cùng khả năng né tránh miễn dịch trong điều kiện phòng thí nghiệm. Đây cũng là lý do biến thể được ví như “ve sầu”, bởi khả năng âm thầm tồn tại và lan truyền trước khi bùng lên.
Tuy nhiên, đến nay chưa có bằng chứng cho thấy BA.3.2 làm gia tăng mức độ nặng của bệnh, số ca nhập viện hoặc tử vong. WHO cũng nhận định các vắc xin COVID-19 hiện hành vẫn có hiệu quả trong việc có tác dụng phòng, chống bệnh tiến triển nặng và tử vong. Các triệu chứng ghi nhận không có nhiều khác biệt so với các biến thể trước như: ho, sốt, đau họng, mệt mỏi hoặc mất khứu giác.
Trước tình hình này, tại Việt Nam, theo khuyến cáo của Bộ Y tế: người dân không hoang mang nhưng cũng không chủ quan. Cha mẹ cần chủ động theo dõi sức khỏe của bản thân và gia đình, giữ vệ sinh cá nhân và đến cơ sở y tế khi có dấu hiệu nghi ngờ, đặc biệt với trẻ nhỏ, nhóm đối tượng có nguy cơ cao, người cao tuổi, người có bệnh nền, phụ nữ mang thai. Đồng thời, ngành Y tế tiếp tục giám sát chặt chẽ diễn biến bệnh và các biến thể lưu hành, sẵn sàng ứng phó kịp thời với mọi tình huống.
Lây truyền
Virus SARS-CoV-2 lây trực tiếp từ người sang người qua đường hô hấp (như giọt bắn, hạt khí dung) và qua đường tiếp xúc, qua tay sờ vào bề mặt đồ dùng có nhiễm mầm bệnh rồi đưa lên mũi, mắt, miệng, Lây truyền dọc mẹ - con và qua sữa Smẹ chưa được xác định chắc chắn. Chưa tìm thấy có RNA SARS-CoV-2 trong sữa mẹ, nhưng tìm thấy trong dịch phết quanh đầu vú của bà mẹ đang cho con bú.
Khả năng lây truyền của virus phụ thuộc nhiều yếu tố như lưu thông không khí trong môi trường giới hạn, khoảng cách gần khi tiếp xúc, không gian khép kín, đông dân cư, tụ tập nhiều người là nguy cơ lây truyền cao.
Nguy cơ lây lan thành dịch lớn rất cao; đặc biệt là khi có các điều kiện thuận lợi như tập trung đông người, môi trường thông khí kém, tiếp xúc thời gian dài, biến chủng virus, di chuyển dễ dàng giữa các vùng.
Đối tượng nguy cơ mắc bệnh: Tất cả mọi lứa tuổi, kể cả sơ sinh đều có nguy cơ nhiễm vi rút.
Biểu hiện bệnh
Nhiễm virus SARS-CoV-2 có thể có triệu chứng sau:
-
Viêm đường hô hấp trên: sốt, ho, đau họng, mất khứu giác, mất vị giác,...
-
Tiêu hóa: nôn, đau bụng, rối loạn tiêu hóa....
-
Phổi: Viêm phổi ở trẻ sơ sinh, trẻ lớn, người lớn với các biểu hiện như ho, khó thở, tím tái...
-
Tim: đau ngực, nhịp tim nhanh.
-
Thần kinh: lơ mơ, co giật, hôn mê....
Phòng bệnh
- Cách ly người nghi nhiễm virus
- Tiêm vắc xin cho đối tượng nguy cơ
Thực hiện các biện pháp phòng bệnh như đeo khẩu trang khi đến cơ sở y tế, nơi đông người hoặc không gian kín.
Những người có biểu hiện ho, sốt, viêm đường hô hấp cần chủ động đeo khẩu trang để hạn chế lây nhiễm cho người xung quanh.
Bên cạnh đó, việc khử khuẩn cần được thực hiện thường xuyên thông qua việc rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn nhanh, vệ sinh các bề mặt tiếp xúc như tay nắm cửa, bàn làm việc, điện thoại và các thiết bị cá nhân.
Mọi người chủ động theo dõi tình trạng sức khỏe, hạn chế tiếp xúc với người khác khi có dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh.
Trường hợp mắc bệnh nhẹ, cần nghỉ ngơi, bổ sung đủ nước và điều trị triệu chứng theo hướng dẫn của cán bộ y tế. Khi xuất hiện các dấu hiệu nặng như sốt cao, khó thở, đau ngực..., cần liên hệ cơ sở y tế để được thăm khám, điều trị kịp thời.
Theo các chuyên gia y tế, sự xuất hiện của các biến thể mới là quy luật tiến hóa tự nhiên của virus. Vì vậy, việc duy trì hệ thống giám sát dịch tễ và nâng cao ý thức phòng bệnh trong cộng đồng tiếp tục giữ vai trò quan trọng, cần thiết.
Biến thể COVID-19 mới BA.3.2 còn được gọi là “ve sầu” (Cicada) là một nhánh phụ của biến thể Omicron đang được theo dõi về khả năng lây lan.
BA.3.2 là một biến thể phụ của dòng Omicron thuộc virus SARS-CoV-2, tác nhân gây bệnh COVID-19.
Theo các báo cáo khoa học quốc tế, biến thể này được phát hiện lần đầu tại Nam Phi vào tháng 11/2024 và sau đó ghi nhận tại nhiều quốc gia trên thế giới.
Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh Hoa Kỳ cho biết BA.3.2 đã xuất hiện tại hơn 20 quốc gia và đang được theo dõi thông qua hệ thống giám sát dịch tễ.
Tại Hoa Kỳ, biến thể này được phát hiện từ năm 2025 và đã ghi nhận tại ít nhất 25 bang.
Dấu vết của virus cũng được phát hiện trong các mẫu giám sát môi trường như nước thải và mẫu từ phương tiện vận chuyển quốc tế. Tuy nhiên, cơ quan y tế nước này cho biết, BA.3.2 hiện chưa phải là biến thể chiếm ưu thế, số ca mắc liên quan vẫn ở mức thấp so với tổng số ca nhiễm COVID-19.
Các nghiên cứu ban đầu cho thấy BA.3.2 mang nhiều đột biến trên protein gai (spike protein), cấu trúc giúp virus bám và xâm nhập vào tế bào người.
Một số chuyên gia nhận định các đột biến này có thể ảnh hưởng đến khả năng lây lan hoặc làm giảm phần nào hiệu quả miễn dịch. Dù vậy, vaccine phòng COVID-19 hiện nay vẫn đóng vai trò quan trọng trong việc giảm nguy cơ bệnh nặng, nhập viện và tử vong.
Theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố (CDC) Hà Nội, trong tuần gần đây nhất (từ ngày 20-27/3), hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm ghi nhận 17 trường hợp mắc COVID-19 tại 12 phường, xã.
Tuần trước đó, Hà Nội ghi nhận 3 ca mắc COVID-19 tại 3 phường, xã. Tính từ đầu năm 2026 đến nay, Hà Nội ghi nhận 29 trường hợp mắc COVID-19 tại 22 phường, xã (không có ca tử vong); tăng 5 ca mắc so với cùng kỳ năm 2025./.